Strefy Czystego Transportu szkodzą ludziom? Mocne słowa ministra
Strefy Czystego Transportu (SCT) wyrastają w polskich miastach jak grzyby po deszczu. Choć ich celem jest walka ze smogiem, Dariusz Klimczak ostrzega: to rozwiązanie wdrażane "bez głowy" może przynieść więcej szkód niż pożytku.
Gdzie już działają lub powstaną SCT?
Obecnie mapa ograniczeń dla starszych aut w Polsce wygląda następująco:
- Warszawa: Obowiązuje od niemal dwóch lat. Od 1 stycznia 2026 wprowadzono zaostrzone rygory (zakaz dla aut benzynowych sprzed 2000 r. i diesli sprzed 2009 r.).
- Kraków: Największe kontrowersje wzbudza SCT, która ruszyła 1 stycznia 2026 roku, obejmując ok. 60 proc. miasta.
- Wrocław i Katowice: Samorządy są na etapie przygotowań i konsultacji społecznych.
- Poznań i Łódź: Trwają analizy nad wyznaczeniem granic stref.
Minister o SCT: To czysta ideologia, która uderza w ludzi
W wywiadzie dla Radia ZET szef resortu infrastruktury nie gryzł się w język. Polityk PSL wprost ocenił, że obecny sposób wdrażania SCT wymaga natychmiastowej refleksji. – To nie jest dobre rozwiązanie – stwierdził.
Wdrażane bez głowy?
Zdaniem Klimczaka, choć intencja dbania o czyste powietrze jest słuszna, wykonanie pozostawia wiele do życzenia. Minister uważa, że w wielu miastach proces ten stał się narzędziem ideologicznym.
– Wszelkie przepisy, które mają dbać o nasze zdrowie, powinny być wdrażane z głową. Tymczasem SCT w niektórych miastach Europy są wprowadzane bardzo ideologicznie – punktował Klimczak.
Problem z polską żywnością: Rolnicy nie dowiozą żywności
Wiceprezes ludowców zwrócił uwagę na aspekt, który jego zdaniem umyka radnym: bezpieczeństwo żywnościowe. Wskazał na dwa problemy:
- Bariera dla rolników: Wielu dostawców ekologicznej żywności korzysta ze starszych aut dostawczych, które teraz mają zakaz wjazdu do centrów miast.
- Efekt rykoszetu: Brak okresów przejściowych uderza w lokalne targowiska. – W efekcie nie mamy bardzo dobrej, czystej, polskiej żywności w miastach – zaznacza minister.
Kraków jako negatywny przykład?
Dariusz Klimczak przypomniał, że prawo powinno być przewidywalne. Skrytykował pośpiech i brak odpowiednich rozwiązań w uchwałach, co doprowadziło do licznych protestów w Krakowie, gdzie od początku 2026 roku system opłat i kontroli kamerami wzbudza ogromny opór społeczny. Dochodzi nawet do niszczenia znaków wyznaczających SCT.
Mandaty i opłaty za wjazd do SCT w 2026 roku
Jeśli samochód nie spełnia norm, wjazd do centrum Warszawy czy Krakowa może słono kosztować. Oto aktualny taryfikator:
1. Ile wynosi mandat?
Zgodnie z Kodeksem wykroczeń (art. 96c), za nieuprawniony wjazd do SCT grozi mandat 500 zł. Co ważne:
- W Warszawie dozwolone są 4 wjazdy w roku dla aut niespełniających norm. Mandat dostaniesz przy piątej wizycie.
- W Krakowie w 2026 r. wprowadzono system opłat przejściowych – zamiast mandatu można legalnie wjechać, jeśli zapłacisz "za bilet".
2. Cennik SCT Kraków w 2026
Kraków jako jedyny wprowadził tzw. system opłat przejściowych, który obowiązuje do końca 2028 r.:
- Opłata godzinowa: 2,50 zł
- Opłata dzienna: ok. 5 zł (wjazd do końca danego dnia)
- Abonament miesięczny: 100 zł (idealny dla osób dojeżdżających do pracy)
- Brak opłaty to ryzyko mandatu 500 zł.
3. Czy trzeba mieć naklejkę SCT?
- Kontrola automatyczna: W obu miastach porządku pilnują inteligentne kamery, które skanują tablice i sprawdzają normę Euro w systemie CEPiK.
- Naklejki (za 5 zł): Są wymagane głównie dla aut objętych wyjątkami (np. samochody seniorów 70+ lub mieszkańców SCT, których auta są starsze niż przewidują ograniczenia). Jeśli auto spełnia normy, brak naklejki nie jest karany mandatem, o ile system kamer potwierdzi uprawnienia wjazdu do SCT.
Kto może wjechać do SCT mimo starego auta?
Mimo rygorystycznych przepisów, w 2026 roku przewidziano szereg wyjątków. Do SCT mogą wjechać:
Seniorzy: Osoby powyżej 70. roku życia, które były właścicielami pojazdów przed wprowadzeniem uchwały.
Osoby z niepełnosprawnością: Samochody odpowiednio oznakowane kartą parkingową.
Auta zabytkowe: Posiadające żółte tablice rejestracyjne.
Służby ratunkowe: Straż pożarna, karetki oraz policja.
