Masz takie prawo jazdy? Uwaga na kontrolę drogową i 1500 zł mandatu

Prawo jazdy z kodem specjalnym

Co znajduje się na blankiecie prawa jazdy? Dla większości osób - imię, nazwisko i zabawne zdjęcie sprzed lat. Na odwrocie dokumentu znajdziemy jednak znacznie więcej informacji - w poszczególnych rubrykach znajdują się dodatkowe dane o kierowcy, a umieszczone w polu numer 12 informacje zakodowane czterema cyframi są istotną informacją w razie kontroli drogowej. Funkcjonariusze nie omieszkają zerknąć w tabelę, a jeśli widnieją w niej oznaczenia takie jak 01.06 lub 01.01, należy przygotować się na bardziej szczegółową kontrolę drogową!

Wspomniane wyżej kody często pojawiają się na blankietach. Co oznaczają? 01.06 i 01.01 wpisywane są wtedy, gdy kierowca ma wadę wzroku i musi jeździć w okularach lub soczewkach kontaktowych (01.06) czy wtedy, gdy wada wzroku zobowiązuje do korzystania z okularów ale nie dopuszcza np. soczewek kontaktowych (01.01). Co w sytuacji, gdy kierowca zignoruje obowiązki, które nakłada na niego dodatkowy kod? Konsekwencje zaskakują, bo mandat w wysokości 1500 zł wcale nie musi być ostatnim słowem policjanta.

Jazda bez okularów - mandat

Kierowcy, u których stwierdzono wadę wzroku, muszą pamiętać, że prowadzenie auta bez wymaganych okularów lub soczewek kontaktowych może skończyć się mandatem. Wystarczy rutynowa kontrola drogowa, by dalszą podróż kontynuować już nie za kierownicą, lecz np. taksówką albo komunikacją miejską. Dla funkcjonariuszy, jazda bez okularów w takiej sytuacji jest równoznaczna z prowadzeniem pojazdu bez uprawnień. Od 2022 roku kara za to wykroczenie jest szczególnie dotkliwa - wynosi 1500 zł. Co ciekawe, nie towarzyszą jej punkty karne, bo... formalnie nie można ich przypisać osobie uznanej za kierującą bez prawa jazdy.

Mandat to jednak dopiero początek potencjalnych problemów. Znacznie poważniejsze konsekwencje mogą wystąpić w przypadku kolizji lub wypadku drogowego. Nieskorygowana wada wzroku jest dla ubezpieczyciela argumentem, który może działać na niekorzyść sprawcy zdarzenia. W praktyce może to prowadzić do tzw. regresu ubezpieczeniowego. Oznacza to, że choć odszkodowanie z polisy OC zostanie wypłacone poszkodowanemu, towarzystwo ubezpieczeniowe ma prawo domagać się zwrotu tej kwoty od sprawcy. Z punktu widzenia prawa w chwili zdarzenia kierował on bowiem pojazdem bez uprawnień. W takiej sytuacji nie zadziała również polisa AC. Jazda bez okularów, choć może wydawać się drobnym uchybieniem, w praktyce może mieć bardzo kosztowne skutki.

Masz takie prawo jazdy? Oto, co oznaczają te kody

Kod 01.06 jest jednym z najczęściej występujących w prawie jazdy. Wielu kierowców ma zdiagnozowaną wadę wzroku, choć niektórym zdarza się nawet zapomnieć o tym, że podczas wyrabiania uprawnień stwierdzono u nich obowiązek jazdy w okularach. Kod 01.06 jest widoczny w prawie jazdy, w rubryce nr 12, gdzie wypisane są ograniczenia dotyczące naszej sprawności i ewentualnych ograniczeń. Jakie inne kody dotyczące wad wzroku mogą pojawić się w dokumencie? Odpowiednie liczby wskazują na to, że wymagana jest jazda:

• 01.01 – w okularach korekcyjnych;
• 01.02 – w soczewkach kontaktowych;
• 01.05 – z przepaską na oku;
• 01.06 – w okularach korekcyjnych lub w soczewkach kontaktowych;
• 01.07 – indywidualna korekta lub ochrona wzroku.

Nie tylko ograniczenia dotyczące wzroku mają swoje kody. Wśród innych popularnych kodów warto wymienić m.in. te zaczynające się od 02, mówiące o wymaganej korekcie słuchu, kody 03 mówiące o protezach lub szynach ortopedycznych kończyn, ale i wyższe - takie, które nie oznaczają ograniczeń, a stanowią dodatkowe informacje dla mundurowych. To np. 71 (wtórnik prawa jazdy - np wtedy gdy dokument został uszkodzony bądź zagubiony), 95 (potwierdzenie posiadania świadectwa kwalifikacji zawodowej) czy 96 (potwierdzenie posiadania uprawnień do kierowania zespołem pojazdów).

Obowiązkowa wymiana prawa jazdy

Sprawdzasz, czy w twoim prawie jazdy widnieje jeden z kodów? Przy okazji zweryfikuj również datę ważności dokumentu. Warto pamiętać, że obecność określonych kodów może skutkować skróceniem okresu ważności prawa jazdy - niektóre ograniczenia sprawiają, że zamiast na standardowych 15 lat dokument jest wydany np. na 5 lat.

Obowiązek wymiany prawa jazdy dotyczy jednak wszystkich kierowców, niezależnie od tego, czy na ich dokumencie znajdują się jakiekolwiek kody. Ogólnopolska akcja ruszy w 2028 roku i obejmie również osoby posiadające prawa jazdy wydane bezterminowo. Jak ustalił dziennik.pl, sprawa dotyczy nawet 15 milionów kierowców. Do wizyty w wydziale komunikacji będą zobowiązani także ci, którzy odebrali dokument po 19 stycznia 2013 roku - w ich przypadku termin wymiany był znany od początku. Cały proces rozpocznie się w 2028 roku, czyli 15 lat po tym, jak pierwsze „terminowe” prawa jazdy stracą ważność.

Konieczność wymiany dokumentu została jasno określona w ustawie o kierujących pojazdami. Zgodnie z rozdziałem 19, art. 124, ust. 1: Osoby posiadające prawa jazdy wydane do dnia 18 stycznia 2013 r. obowiązane są dokonać ich wymiany, na prawa jazdy zgodne z nowym wzorem prawa jazdy określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 20 ust. 1 pkt 1. Prawo jazdy zgodne z nowym wzorem wydaje się od dnia 19 stycznia 2013 roku.