Tomasz Sewastianowicz: Skąd pomysł na zmiany w punktach karnych?
Jerzy Polaczek, wiceprzewodniczący sejmowej komisji infrastruktury: Na pewno ta cząstkowa zmiana w Prawie o ruchu drogowym wynika z dotychczasowych konkretnych efektów polityki bezpieczeństwa ruchu drogowego. W ostatnich kilku latach w sposób bezprecedensowy spadły koszty społeczne wypadków drogowych z 56 mld zł w 2018 roku do 39 mld zł w 2021. Czyli jeszcze przed wejściem w życie w styczniu 2022 roku zmienionego kodeksu wykroczeń, który zaostrzył mandaty i wprowadził m.in. wydłużony okres usuwania punktów karnych. Jestem pewien, że za 2022 rok te koszty jeszcze spadną.
Punkty karne będzie można kasować już po roku, skąd rewolucja?
Jednocześnie statystyka BRD pokazała, że tendencja jest spadkowa i trwała. Mamy 30-proc. spadek liczby ofiar śmiertelnych, to największa zmiana na plus w ciągu ostatnich 3 lat. Podobnie znaczące spadki są notowane jeśli chodzi statystyki dotyczące wypadków, kolizji drogowych czy liczby rannych. Konsekwentna polityka państwa daje efekt, że wielorakie działania prewencyjne w sferze BRD przynoszą skutki. To również efektywnie współgra z bezprecedensowym wsparciem państwa na modernizacje dróg samorządowych, co razem z inwestycjami rządowymi daje efekt poprawy bezpieczeństwa ruchu w całej sieci dróg, nie tylko na tych zarządzanych przez GDDKiA, ale również gminnych, powiatowych i wojewódzkich. Wyraźnie widać również poprawę bezpieczeństwa na drogach samorządowych, które historycznie po 1989 roku były drastycznie niedoinwestowane.
Nowy taryfikator punktów karnych i mandatów jest skuteczny
To nie jest czasem krok wstecz?
Ta korekta, czyli powrót do rozwiązania 12-miesięcznego po którym punkty karne automatycznie się usuwają, w mojej ocenie nie jest regresem. W obecnej polityce BRD funkcjonują dwa podstawowe filary skutecznie utrzymujące tendencję poprawy bezpieczeństwa drogowego. Pierwszy to zaostrzona punktacja karna za popełnienie najcięższych wykroczeń. Druga to znowelizowany kodeks wykroczeń, który zmienił po ponad 20 latach maksymalną wysokość mandatu karnego z 500 zł na 5 tys. zł i wprowadził zaostrzony taryfikator mandatowy. Oba te czynniki dobrze wpływają na poprawę bezpieczeństwa ruchu na drogach.
Punkty karne kasowane po nowemu to nie wszystkie zmiany w przepisach
Czyli to rodzaj nagrody dla kierowców za dobre sprawowanie?
Na pewno opozycja będzie to komentowała politycznie, że to gest rządu w stosunku do kierowców. Trzeba jednak zauważyć, że np. polska branża transportowa to 1/4 rynku europejskiego o utrwalonej pozycji biznesowej w transporcie międzynarodowym. I w polskich uwarunkowaniach z racji wykonywanego zawodu – nie myślę tu rozgrzeszaniu kogokolwiek – statystycznie taki kierowca zawodowy pokonujący dziesiątki tysięcy kilometrów może szybciej nazbierać punktów karnych za jakieś drobne wykroczenia. W efekcie prowadzi to do dyskusji, że nie ma kierowców, trzeba zatrudniać cudzoziemców itd. Zmiana dotycząca punktów karnych to tylko jeden z elementów tej nowelizacji, bo jej istotą jest też reforma wprowadzająca zaostrzone przepisy dotyczące przewozów na aplikację, jednocześnie znikają utrudnienia biurokratyczne związane rejestracją pojazdów poprzez likwidację opłaty ewidencyjnej. W życie wejdzie również dobre rozwiązanie związane automatycznym zwrotem zatrzymanego prawa jazdy – dzięki temu kierowca nie będzie wchodził w martwy okres gdzie trzeba złożyć wniosek i czekać, a w systemie taka osoba dalej funkcjonuje jako "bez uprawnień".
Prawo jazdy odzyskasz automatycznie, znika opłata ewidencyjna
Zmiany zawsze budzą dyskusję, ale tendencja spadkowa dotycząca liczby rannych i ofiar śmiertelnych w 2022 roku daje Polsce pozycję lidera w poprawie bezpieczeństwa ruchu drogowego wśród państw Unii Europejskiej. To jest międzynarodowe postrzeganie naszego kraju i rozwiązań, które zostały przyjęte w parlamencie przy konsensusie politycznym. A przyłożyłem do tego rękę jako koordynator problematyki infrastruktury w KP PiS oraz jako były minister transportu.
Masz punkty karne na 2 lata? To teraz dłużej pożałujesz pirackiej jazdy
To co w takim razie z osobami, które załapały się na dwuletni okres obowiązywania punktów karnych?
Według stanu prawnego, który został przyjęty w Sejmie, nie ma żadnego okresu przejściowego. To oznacza, że wejście w życie po trzech miesiącach nowych przepisów dotyczących punktów karnych powoduje, że kierowca wchodzi nowy reżim 12-miesięczny, po którym dana liczba punktów wygasa. Jednoczenie kierowcy mogą liczyć na to, że maksymalnie raz na 6 miesięcy będą mogli wziąć udział w odpłatnym szkoleniu, które pozwoli zredukować ich konto o 6 punktów karnych. Szkolenie nie będzie mogło obywać się online.
A jeśli chodzi o tych kierowców, którzy popełnili wykroczenia w dotychczasowym stanie prawnym, to tutaj nic się nie zmienia. Ich obowiązuje okres dwuletni i kropka. Prawo nie działa wstecz. Jednocześnie chciałem podkreślić, żeby nie było w społeczeństwie świadomości, że następuje poluzowanie – do czasu wejścia nowych przepisów wszystkich kierowców, którzy popełnią wykroczenia obowiązuje dwuletni, zaostrzony reżim obowiązywania punktów karnych i to od daty opłacenia mandatu karnego.
