Naklejka umieszczona w lewym dolnym rogu szyby samochodu stanie się wyznacznikiem dopuszczenia do wjazdu do Strefy Czystego Transportu w danej gminie.
– wyjaśnia resort klimatu i środowiska. – wskazali urzędnicy.
Naklejki na szybę samochodów benzynowych i z silnikiem Diesla
Zgodnie z podpisanym rozporządzeniem nalepka będzie zielonym ośmiokątem przypominającym znak STOP. Na górze przewidziano pole na rok produkcji samochodu. Oznaczenie literowe w ramce po lewej stronie będzie odpowiadać rodzajowi paliwa, jakim jest napędzany pojazd.
- P - to benzyna
- D - jak diesel, to olej napędowy;
- M - mieszanka (paliwo-olej);
- LPG - gaz płynny (propan-butan);
- CNG - gaz ziemny sprężony (metan);
- LNG - gaz ziemny skroplony (metan);
- H - wodór;
- EE - samochód elektryczny
- BD - biodiesel
- E85 - etanol
- 999 - inne.
Ramka z prawej strony zawiera informację, czy nalepka została wydana w związku z wyłączeniem ustalonym przez radę gminy w uchwale o ustanowieniu strefy czystego transportu. W dolnej części przewidziano pole na numer rejestracyjny.
Mandat 500 zł, jeśli nie masz nalepki lub masz niewłaściwą
Sposób wydawania naklejek określi rada gminy w uchwale, w której ustanowi strefę czystego transportu. Opłata za wydanie naklejki nie może przekroczyć 5 zł. Za wjazd do SCT bez nalepki lub z niewłaściwą naklejką przewidziano mandat 500 zł. Pojazdy, którymi poruszają się osoby niepełnosprawne, są zwolnione od zakazu wjazdu na mocy ustawy.
Naklejka, normy spalania Euro i wady
Nowelizacja ustawy o elektromobilności i paliwach alternatywnych obowiązuje od 24 grudnia 2021 roku. Zmienione przepisy upoważniają gminy do tworzenia stref czystego transportu na swoim terenie. To oznacza, że władze miasta mogą decydować, które auta wpuszczą do SCT. Drogę wolną (już na poziomie ustawy) mają samochody elektryczne, napędzane wodorem oraz gazem ziemnym, a także pojazdy uprzywilejowane i takie, których dostęp do obszaru ograniczonego jest konieczny ze względu na wykonywanie zadań dobra publicznego. Nowymi nalepkami najbardziej powinni być zainteresowani kierowcy samochodów spalinowych (benzynowych i z silnikiem Diesla).
Ustawa nie precyzuje zasad, które regulowałby wjazd do SCT, stąd każda gmina może ustanowić własne reguły gry. Choćby w oparciu o klasę emisji spalin, jak w miastach Europy Zachodniej. W tym momencie pojawia się ułomność przyjętej przez resort nalepki. Problem w tym, że jedna gmina może zdecydować o wpuszczeniu do swojej strefy aut spełniających np. normę Euro 4. Z kolei inna zgodzi się tylko na auta benzynowe. To oznacza, że taka informacja też powinna istnieć na oznaczeniu, by łatwiej zidentyfikować rodzaj zasilania. Do tego auta z jednego rocznika mogą różnić się normą spalania. Nalepka zatwierdzona podpisem ministra ma miejsce na rodzaj paliwa, ale brakuje rubryki na normę Euro. Wyjście z patowej sytuacji wcześniej przedstawiło Polskie Stowarzyszenie Paliw Alternatywnych.
PSPA wraz z Unią Metropolii Polskich, Górnośląsko-Zagłębiowską Metropolią oraz Polskim Alarmem Smogowym wspólnie wypracowało stanowisko, w którym proponowało uniwersalny wzór nalepek, dzięki którym kierowcy mieliby możliwość wykorzystać jedną nalepkę do poruszania się po różnych strefach w całej Polsce. Przedstawione ministerstwu rozwiązanie przewidywało pozostawienie na nalepce numeru rejestracyjnego i wprowadzało uzupełnienie o cyfrę (w skali od 1 do 6) odpowiadającą klasie spełnianej przez dany pojazd normie emisji spalin Euro. Każda nalepka miałaby zawierać także unikalny numer (fot. niżej).
powiedział dziennik.pl Maciej Mazur, dyrektor zarządzający PSPA.
Norma emisji spalin i kolory nalepek na szybę
Pomysłodawcy sugerowali także m.in. skorelowanie koloru nalepek z normami Euro (w przypadku Euro 1 miałby być to kolor szary, Euro 2 – fioletowy, Euro 3 – czerwony, Euro 4 – pomarańczowy, Euro 5 – żółty, zaś Euro 6 – zielony). Propozycja zakładała ponadto umieszczenie na każdej z nalepek znaku D-54 (oznaczającego strefę czystego transportu), który zastąpiłby napis "Strefa Czystego Transportu" - to ministerstwo wykorzystało w "swoim" projekcie.
powiedział Maciej Mazur z PSPA.
Okresy obowiązywania norm Euro:
| Norma emisji | Diesel i pierwsza rejestracja auta | Benzyna i pierwsza rejestracja auta |
| Euro 1 | 1993-1996 | 1993-1996 |
| Euro 2 | 1997-2000 | 1997-2000 |
| Euro 3 | 2001-2005 | 2001-2005 |
| Euro 4 | 2006-2010 | 2006-2010 |
| Euro 5 | 2011-2013 | 2011-2014 |
| Euro 6 | 2014 - 31 sierpień 2018 | 2015 - 31 sierpień 2018 |
| Euro 6d | od 1 września 2018 | od 1 września 2018 |
powiedziała dziennik.pl Julia Langa z Yanosik.pl. – zauważyła.
Które samochody nie wjadą do strefy czystego transportu w Krakowie?
Obecnie w Polsce nie funkcjonuje ani jedna strefa czystego transportu. Jedyną próbę ustanowienia SCT podjął Kraków w 2019 roku. Dziś stolica Małopolski ponownie rozważa utworzenie SCT. Władze miasta na podstawie badań stwierdziły, że największym źródłem szkodliwych emisji są samochody z silnikiem Diesla spełniającym normę Euro 4 lub starsze. Stąd propozycja włodarzy przewiduje, że od stycznia 2023 r. do SCT będzie można wjeżdżać pojazdami spełniającymi normę Euro 3 i nowszymi. By już od 1 stycznia 2024 r. wpuszczać diesle z Euro 4 i wyżej; od 1 lipca 2025 r. - Euro 5. A Euro 6 dla silników Diesla i Euro 4 dla pojazdu z silnikiem benzynowym będzie granicą od 1 stycznia 2027 roku.
Miasto chce jednocześnie zachęcić mieszkańców do wyrejestrowania aut z Krakowa przed 1 stycznia 2024 roku. W zamian przewiduje m.in. bezpłatny bilet komunikacji miejskiej na strefy 1–3 na 24 miesiące, dopłaci do roweru elektrycznego lub roweru cargo (2500 zł) czy wyda bezpłatny abonament na wynajem długoterminowy roweru elektrycznego (na 24 miesiące).
Proponowany harmonogram wprowadzania kolejnych wymogów oraz oczekiwany spadek emisji zanieczyszczeń w porównaniu z rokiem 2019 został rozpisany do 2030 roku. W pierwszym etapie, gdzie do strefy będą mogły wjechać pojazdy Euro 3 (benzyna), Euro 4 (diesel) i nowsze, zakładany spadek emisji w porównaniu z rokiem 2019, ma wynosić -28 proc. dla tlenków azotu NOX i -52 proc. dla cząstek stałych PM. Docelowo w 2030 roku, różnice w emisji mają wynieść -93 proc. dla NOX i PM, kiedy po SCT będą mogły poruszać się pojazdy benzynowe Euro 5 i diesle Euro 6d.
Eksperci Obserwatorium Rynku Paliw Alternatywnych w najnowszym raporcie wskazują, że wprowadzenie stref czystego transportu może okazać się kluczowe dla poprawy jakości życia. Takie strefy wytyczono już w wielu miastach Europy – funkcjonuje jest dziś ponad 350 SCT. Przekłada się to m.in. na ograniczenie emisji tlenków azotu (NOX), które w 75 proc. są wynikiem spalania paliw podstawowych w silnikach aut. Ponadto redukuje udział w ruchu samochodów o normach poniżej Euro 3 lub 4. – ocenili analitycy ORPA.
