Jeden system zamiast chaosu
Kiedy w 2017 roku powstawała Metropolia, jej mieszkańcy funkcjonowali w gąszczu różnych taryf i przewoźników. Dziś zamiast wielu systemów działa jeden – wspólny bilet obejmuje pięć środków transportu: autobusy, tramwaje, trolejbusy oraz kolej regionalną (Koleje Śląskie i Polregio).
Unikalnym rozwiązaniem na skalę europejską jest włączenie do taryfy metropolitalnego roweru miejskiego – największego w Polsce, z ponad 7 tysiącami jednośladów i 924 stacjami. Rower pełni tu rolę „ostatniej mili”, ułatwiając dotarcie do przystanków i miejsc docelowych.
Kolej metropolitalna – śląskie metro
Najważniejszym projektem przyszłości jest kolej metropolitalna, określana mianem naziemnego metra. Po zakończeniu przebudowy węzła katowickiego pociągi mają kursować co kilka minut w największych miastach aglomeracji. To rozwiązanie, które ma uczynić transport publiczny realną alternatywą dla samochodu – szybkim, przewidywalnym i oszczędzającym czas. A czas, jak podkreśla przewodniczący zarządu GZM Kazimierz Karolczak, staje się dziś dla mieszkańców wartością ważniejszą niż cena biletu.
Nowe technologie: wodór i drony
Metropolia testuje także technologie, które mogą w przyszłości zmienić oblicze transportu. Na Kongresie Nowej Mobilności GZM zaprezentowała autobus wodorowy – niemal bezemisyjny, choć wciąż dwa razy droższy w eksploatacji niż pojazd z silnikiem diesla. Inwestycja w takie pojazdy ma charakter pilotażowy – chodzi o zdobycie doświadczenia, które pozwoli w odpowiednim momencie przejść na zeroemisyjną flotę.
Innym innowacyjnym kierunkiem są drony w logistyce miejskiej – testowane już wcześniej w dostarczaniu przesyłek czy krwi. Choć wojna w Ukrainie przesunęła rozwój tej technologii w stronę militarną, GZM wierzy, że w przyszłości wróci ona do cywilnych zastosowań.
Bezpieczna infrastruktura rowerowa
GZM nie ogranicza się do wypożyczalni rowerów. Równie ważna jest spójna, bezpieczna infrastruktura. Dzięki przyjęciu jednolitych standardów rowerowych i współpracy z samorządem województwa udało się poprawić jakość ścieżek. Największym przełomem okazała się budowa Velostrad – szerokich, bezkolizyjnych tras rowerowych łączących miasta. Pierwsze odcinki w Katowicach i Sosnowcu cieszą się ogromną popularnością i pokazują, że rower może stać się realnym środkiem codziennych dojazdów, a nie tylko rekreacji.
Smart City w praktyce
Dla GZM inteligentne miasto to nie futurystyczne wizje, lecz konkretne narzędzia już dziś. Od początku działania Metropolia buduje platformę otwartych danych – zasób, z którego mogą korzystać mieszkańcy, naukowcy i firmy. To podstawa do rozwijania usług opartych na sztucznej inteligencji czy uczeniu maszynowym. „Prawdziwe smart city to takie, które potrafi wykorzystać dane i wyciągać z nich wnioski” – podsumowuje Karolczak.
Transport publiczny kontra samochód
Największym wyzwaniem pozostaje jednak zmiana mentalności mieszkańców, przywiązanych do samochodu jako symbolu wolności i prestiżu. Metropolia nie chce konkurować ceną, lecz czasem i wygodą – tylko wtedy, gdy transport publiczny będzie szybszy i bardziej przewidywalny, stanie się faktycznym wyborem pierwszego rzędu.
