Koniec z "wyścigami słoni". Przepisy już są, ale kierowcy zapominają
Wyprzedzające się samochody ciężarowe w Polsce to nadal zmora. Taki manewr może trwać kilka minut i, z uwagi na niewielką różnicę prędkości, ciągnąć się kilometrami. Najwidoczniej część kierowców „dużych” zapomina, że od 1 lipca 2023 roku obowiązuje ich zakaz wyprzedzania na autostradach i drogach ekspresowych o wyłącznie dwóch pasach ruchu przeznaczonych dla danego kierunku.
W myśl prawa zakaz wyprzedzania się ciężarówek dotyczy pojazdów kategorii N2 (o masie całkowitej od 3,5 do 12 ton) i N3 (o masie całkowitej powyżej 12 ton). Przepisy obejmują również zespoły pojazdów o długości ponad 7 m, w tym samochody osobowe z przyczepą spełniające te kryteria.
1000 zł i 15 punktów karnych. Utrata prawa jazdy o krok
Mimo to "wyścigi słoni" ciągle mają miejsce, czego dowodem są nagrania publikowane w sieci czy akcje organizowane przez policję oraz Inspekcję Transportu Drogowego (ITD). Sankcje za złamanie zakazu wyprzedzania przewiduje art. 92b Kodeksu wykroczeń:
- Kto, prowadząc pojazd mechaniczny, nie stosuje się do zakazu wyprzedzania określonego ustawą lub znakiem drogowym, podlega karze grzywny nie niższej niż 1000 złotych.
Policjant dopisze do tego 8 punktów karnych. Warto także pamiętać, że naruszenie przez kierującego zakazu wyprzedzania określonego znakiem B-26 może zakończyć się wysoką karą. Kierowca dostanie mandat 1000 zł (lub 2000 zł w przypadku recydywy) oraz 15 punktów karnych. W takiej sytuacji już niewiele brakuje do utraty prawa jazdy za przekroczenie limitu 24 punktów, co w przypadku kierowcy zawodowego może oznaczać utratę pracy.
Tysiące ciężarówek znikną z dróg. Rusza wakacyjny zakaz
Dobra wiadomość dla kierowców samochodów osobowych jest taka, że blokowanie ruchu przez TIR-y dodatkowo ukrócą przepisy, które zaczną obowiązywać od najbliższego weekendu. W efekcie, jadąc w dłuższą trasę czy na urlop, nie trzeba będzie już ich wyprzedzać.
Wakacyjny zakaz ruchu dla ciężarówek w tym roku wejdzie w życie od piątku 27 czerwca i będzie obowiązywać w każdy weekend aż do 30 sierpnia 2026 roku (niedziela). To oznacza, że tysiące kierowców aut ciężarowych o DMC powyżej 12 ton nie będzie mogło wyjechać na trasy.
Zakaz ruchu jest zapisany w obowiązującym rozporządzeniu Ministerstwa Infrastruktury. Tak wygląda harmonogram wakacyjno-weekendowych ograniczeń:
- Zakaz ruchu w każdy piątek od godziny 18:00 do 22:00,
- W każdą sobotę od godziny 8:00 do 14:00,
- W każdą niedzielę od godziny 8:00 do 22:00.
Kto pojedzie mimo zakazu? Długa lista wyjątków
Zakaz ruchu obowiązujący od 27 czerwca nie dotyczy m.in. autobusów oraz niektórych ciężarówek – np. biorących udział w akcjach ratowniczych, humanitarnych, usuwaniu klęsk żywiołowych czy usuwaniu awarii. Lista obejmuje pojazdy policji, Inspekcji Transportu Drogowego, Straży Granicznej, Służby Celno-Skarbowej, Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, Służby Ochrony Państwa, pogotowia technicznego, jednostek ochrony przeciwpożarowej, jednostek ratownictwa chemicznego oraz jednostek służb ochrony radiologicznej i ochrony przed skażeniami.
Ograniczenia nie obowiązują także pojazdów używanych:
- do przewozu lekarstw i środków medycznych,
- dla potrzeb bezpłatnych medycznych badań profilaktycznych,
- do przewozu artykułów szybko psujących się i środków spożywczych,
- do przewozu żywych zwierząt,
- do przewozu przesyłek w ramach działalności pocztowej, stanowiących znaczną część ładunku lub znaczną część dostępnej przestrzeni ładunkowej,
- w związku z niezbędnym utrzymaniem ciągłości cyklu produkcyjnego lub świadczenia usług przedsiębiorstwa pracującego w ruchu ciągłym,
- przy budowie dróg i mostów oraz przy ich utrzymaniu.
Spod zakazu wyłączone są także pojazdy wolnobieżne używane do prac rolnych i ciągniki rolnicze. Z większym natężeniem ruchu kierowcy powinni liczyć się w pobliżu granic. Przepisy nie dotyczą:
- pojazdów powracających z zagranicy w celu zakończenia przewozu drogowego lub do odbiorcy przewożonego ładunku, mających siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
- pojazdów, które wjechały na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej poza terminami lub godzinami obowiązywania zakazu, w odległości do 50 km od miejsca przekroczenia granicy;
- pojazdów oczekujących na granicy na wyjazd z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Złamiesz zakaz i dostaniesz 2000 zł kary
Główny Inspektorat Transportu Drogowego przypomina, że za naruszenie przepisów dotyczących ograniczeń w ruchu pojazdów powyżej 12 t DMC, kierowcy grozi mandat od 200 zł do 500 zł. Przewoźnik musi liczyć się z karą w wysokości 2000 zł. Z kolei na osobę zarządzającą transportem w przedsiębiorstwie może zostać nałożona grzywna – 1000 zł.
Główny Inspektorat Transportu Drogowego przypomina, że za naruszenie przepisów dotyczących ograniczeń w ruchu pojazdów powyżej 12 t DMC kierowcy grozi mandat od 200 zł do 500 zł. Przewoźnik musi z kolei liczyć się z karą w wysokości 2000 zł. Na osobę zarządzającą transportem w przedsiębiorstwie może natomiast zostać nałożona grzywna w wysokości 1000 zł.
Pusty lewy pas kusi. Oto maksymalne limity prędkości
Wizja pustego lewego pasa może kusić, by mocniej docisnąć gaz. Warto jednak zachować czujność, bo Prawo o ruchu drogowym jednoznacznie określa limity prędkości w zależności od typu drogi i rodzaju pojazdu. Dla motocykli, samochodów osobowych oraz dostawczych o masie całkowitej do 3,5 t to odpowiednio:
- do 140 km/h na autostradzie,
- do 120 km/h na dwujezdniowej drodze ekspresowej,
- do 100 km/h na jednojezdniowej drodze ekspresowej.
Dla pozostałych pojazdów (powyżej 3,5 t, w tym ciężarówek):
- do 80 km/h na autostradzie i drodze ekspresowej.
Dla autobusów spełniających dodatkowe warunki techniczne określone w rozporządzeniu o warunkach technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia:
- do 100 km/h - na autostradzie i drodze ekspresowej.
Jaki mandat za przekroczenie prędkości w 2026? Koniec z kasowaniem punktów karnych
Konsekwencje w 2026 roku są bardzo dotkliwe. Przekroczenie średniej prędkości o 11 km/h i więcej oznacza już gwarantowaną karę. W przypadku tzw. recydywy (drugie to samo wykroczenie drogowe popełnione w ciągu 2 lat) stawki mandatów od 31 km/h w górę rosną dwukrotnie. Do tego nowe przepisy, które obowiązują od 3 czerwca, zniosły możliwość kasowania punktów karnych za przekroczenie prędkości o ponad 30 km/h.
Sąd może nałożyć nawet 30 000 zł maksymalnej grzywny (wcześniej limit wynosił 5 tys. zł). Zwiększyła się również wysokość mandatów nakładanych przez policjanta – teraz na miejscu ma prawo nałożyć do 5000 zł kary. Najwyższy mandat grozi za przekroczenie prędkości o co najmniej 71 km/h.
Błyskawiczna utrata prawa jazdy nabiera realnych kształtów, kiedy tylko spojrzymy w obowiązujący taryfikator mandatów i punktów karnych. W 2026 roku obowiązuje 10 stawek za przekroczenie prędkości. I to niezależnie od rodzaju drogi:
Przekroczenie prędkości | Mandat | Punkty karne |
do 10 km/h | 50 zł | 1 pkt |
11–15 km/h | 100 zł | 2 pkt |
16–20 km/h | 200 zł | 3 pkt |
21–25 km/h | 300 zł | 5 pkt |
26–30 km/h | 400 zł | 7 pkt |
31–40 km/h | 800 zł / 1600 zł (recydywa) | 9 pkt |
41–50 km/h | 1000 zł / 2000 zł | 11 pkt |
51–60 km/h | 1500 zł / 3000 zł | 13 pkt |
61–70 km/h | 2000 zł / 4000 zł | 14 pkt |
ponad 70 km/h | 2500 zł / 5000 zł | 15 pkt |
Dziennikarz. W branży od czasów, kiedy w poszukiwaniu auta jechało się w niedzielę na giełdę samochodową, a radio z odtwarzaczem kasetowym było luksusem na równi z klimatyzacją. Dziś lubi auta elektryczne, ale ciągle szanuje silnik Diesla – nie tylko w czołgu. Testuje motoryzacyjne nowości i donosi o gorących premierach z prezentacji. Poza motoryzacją śledzi przepisy ruchu drogowego oraz wszystko, co związane z bezpieczeństwem. Uważa, że w pracy liczy się efekt i dopracowanie tematu.