Nowe wyposażenie obowiązkowe w każdym aucie. Prawo wchodzi w życie 7 lipca
Unijne regulacje wchodzą w decydującą fazę - od 7 lipca 2026 roku lista obowiązkowych elementów wyposażenia w nowych samochodach znów zostaje rozszerzona. To kolejny etap regulacji, które zaczęły wchodzić w życie w lipcu 2024 roku. Właśnie wtedy na liście obowiązkowych elementów pojawił się kontrowersyjny system ISA, który pikaniem informuje o przekroczeniu prędkości. Obok niego, w nowych autach pojawiły się też obowiązkowe układy czuwające nad utrzymaniem pasa ruchu oraz te wykrywające przeszkody i ostrzegające o możliwości kolizji.
Bruksela dokręca śrubę kierowcom? Zwolennicy nowych regulacji argumentują, że chodzi o bezpieczeństwo, a przeciwnicy wskazują, że ilość fałszywych alarmów i nieustanne, często nieuzasadnione pikanie powoduje spadek koncentracji i sprawia, że kierowca przestaje zwracać uwagę na alerty.
Faktem jest, że każdy nowy, rejestrowany na terenie UE samochód musi posiadać elementy obowiązkowego wyposażenia, które wcześniej były opcją lub w niektórych modelach nie występowały wcale. Celem jest ograniczenie liczby ofiar wypadków drogowych, a zdaniem unijnych organów najprościej zrobić to, ograniczając prędkość aut na drogach i pilnując koncentracji kierowców. Jakie elementy dołączają do listy obowiązkowego wyposażenia od 7 lipca?
Nowe, obowiązkowe systemy w autach
Nowe elementy, takie jak czarna skrzynka, blokada alkoholowa czy inteligentny asystent prędkości (ISA) od 7 lipca 2024 są obecne w każdym nowym samochodzie. Wspólnotowe prawo nie przewiduje wyjątków - modele, których nie dostosowano do nowych regulacji, zniknęły z rynku, a w najlepszym wypadku zostały zarejestrowane i są formalnie sprzedawane jako auta używane. Jakie dokładnie systemy są dziś wymagane przez wspólnotowe regulacje?
- ISA - Intelligent Speed Assistance - system informowania kierowcy w zakresie ograniczeń prędkości. Może korzystać z kamery rozpoznającej znaki i danych z nawigacji. Kierowca może uśpić jego działanie, ale tylko do kolejnego rozruchu silnika.
- AEB / AEBS - automatyczne hamowanie awaryjne - system wykrywa ryzyko kolizji i może samodzielnie uruchomić hamowanie. W pierwszym etapie chodziło co najmniej o przeszkody i pojazdy, a kolejny etap obejmuje również pieszych i rowerzystów.
- ELKS - awaryjne utrzymanie pasa ruchu - ten układ ostrzega przed niezamierzonym opuszczeniem pasa i może interweniować, pomagając utrzymać auto w pasie lub przy krawędzi drogi.
- DDAW - ostrzeganie o senności i spadku uwagi kierowcy - system ma wykrywać objawy zmęczenia lub obniżonej koncentracji i upominać kierowcę, sugerując przerwę.
- ADDW - zaawansowane ostrzeganie o rozproszeniu kierowcy - to bardziej zaawansowany system monitorowania rozproszenia, np. patrzenia poza drogę lub w okolice telefonu
- EDR - Event Data Recorder, czyli tzw. czarna skrzynka - rejestrator zapisuje wybrane dane z momentu zdarzenia drogowego, np. prędkość, hamowanie, działanie systemów bezpieczeństwa czy zapięcie pasów
- System wykrywania podczas cofania - w praktyce chodzi o kamerę cofania, lub czujniki parkowania, które od niedawna są obowiązkowe w każdym nowym aucie
- Emergency Stop Signal - sygnał awaryjnego hamowania - przy bardzo gwałtownym hamowaniu auto ma automatycznie ostrzegać kierowców z tyłu, np. szybkim miganiem świateł stopu lub awaryjnych. To rozwiązanie obecne od lat w większości nowych aut
- Instalacja pod blokadę alkoholową - auto nie musi mieć fabrycznego alkomatu blokującego rozruch, ale musi być fabrycznie przygotowane na montaż takiego urządzenia
- TPMS – monitorowanie ciśnienia w oponach - w autach osobowych system ten był wymagany już wcześniej, ale w ramach pakietu GSR/GSR2 przepisy obejmują i porządkują wymagania dla szerszej grupy pojazdów.
- Zabezpieczenia cyberbezpieczeństwa - chodzi o lepsze zabezpieczenie systemów pokładowych przed niepożądaną ingerencją
Nowe przepisy od 7 lipca 2026
Katalog obowiązkowych elementów wyposażenia został rozszerzony 7 lipca - 2 lata po wprowadzeniu kluczowego etapu unijnych przepisów. Najnowsze regulacje wymagają, by w każdym nowym samochodzie obecny był system Driver Monitoring System - kamera, która obserwuje wzrok i ocenia skupienie kierowcy. Lista wydłużyła się też o udoskonalone układy awaryjnego hamowania, które muszą teraz wykrywać pieszych i rowerzystów, a także ulepszony system utrzymania pasa ruchu.
Bez tego nie ma szans nie tylko na homologację, ale i na rejestrację samochodu - właśnie to stanowi kluczową zmianę od 7 lipca. Ponadto, system ADDW ma być wymagany dla wszystkich nowych pojazdów kategorii M i N, a więc tak dla aut osobowych, jak i dostawczych. Ulepszony układ ADDW ma wykrywać rozproszenie, w tym dłuższe odwrócenie wzroku od drogi, i ostrzegać kierowcę - sugerować przerwę albo skupienie wzroku na drodze.
Nowe wyposażenie samochodów - co zmienia się dla kierowców?
Kluczowa informacja jest taka, że rozszerzenie listy obowiązkowych elementów wyposażenia seryjnego nie oznacza konieczności doposażania już zarejestrowanych aut w nowe elementy wymagane przez Brukselę. Zmiana dotyczy więc producentów i dystrybutorów oferujących fabrycznie nowe auta.
Inną konsekwencją coraz bogatszych w wyposażenie specyfikacji bazowych modeli jest oczywiście wzrost cen. Choć obecność rywali z Chin zahamowała rozpędzającą się drożyznę, cennikowe kwoty są dziś znacznie wyższe niż jeszcze kilka lat temu. Gdy rynek ostudzony przez dalekowschodnią konkurencję przejdzie przez fazę konsolidacji, a wśród nowych chińskich marek ostaną się te, które osiągają zakładane rynkowe cele, klienci mogą spodziewać się dalszego wzrostu cen. Zdaniem ekspertów, najbardziej "dostanie się" małym, miejskim samochodom, które już teraz są najmniej rentownym segmentem. W klasie A i B modeli jest dziś zdecydowanie mniej niż dekadę temu.
Dziennikarz i fotograf motoryzacyjny. Samochody to jego największa pasja, choć gotowanie, narty, siatkówka i koty również mieszczą się w top 5 jego zainteresowań. Absolwent Uniwersytetu Warszawskiego, doświadczenie w tworzeniu treści zdobywał w marketingu i jako współpracownik wielu redakcji, nie tylko internetowych. W Dziennik.pl śledzi branżowe newsy, testuje motoryzacyjne nowości i służy dobrą radą dla kierowców.