Według ustawy o ruchu drogowym .
Ustawa o ruchu drogowym zawiera także zapis: , natomiast .
W związku z tym rowerzysta w świetle prawa jest traktowany tak samo jak inni uczestnicy ruchu drogowego, a więc – wynika z ustawy z 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1260, z późn. zm.).
Skoro wszystko jest jasno opisane w przepisach, to dlaczego dochodzi do awantur na drogach, a nawet do poważnych wypadków? Jak wynika z danych policyjnych, rowerzyści często nie przestrzegają pierwszeństwa przejazdu (518 wypadków), nieprawidłowo skręcają (118 wypadków) i nie dostosowują prędkości do warunków ruchu (116 wypadków). Pod hasłem "inne przyczyny" widnieje liczba 260 wypadków, spowodowanych przez rowerzystów.
W 2017 roku rowerzyści przyczynili się do 1546 wypadków drogowych, w których zginęło 119 osób, a ucierpiało 1481. Policja podkreśla, że większość wypadków z udziałem rowerzystów wydarzyła się w terenie zabudowanym, ale dużo więcej ofiar śmiertelnych jest poza tym terenem – w 567 wypadkach zginęło tam bowiem 100 osób. Dla porównania: na terenie zabudowanym ofiary śmiertelne były w co 30 wypadku.
Niektórzy rowerzyści uważają, że rozwijana przez nich prędkość upoważnia ich do jazdy po ulicy wraz z samochodami. Tymczasem zgodnie z przepisami mają jasno określoną hierarchię dróg, którymi mogą się poruszać. Są to kolejno: droga dla rowerów, droga dla rowerów i pieszych, pobocze i dopiero na końcu jezdnia - w dodatku tylko wtedy, gdy wcześniej wymienione trasy są niedostępne.
Zachowanie rowerzystów, którzy wybierają ulice, świadczy zatem o tym, że nie znają przepisów ruchu drogowego i nie wiedzą, że niebieski znak drogowy z białym rowerem nakazuje - a nie sugeruje - poruszanie się konkretnie częścią drogi.
Radosław Kobryś z Biura Ruchu Drogowego Komendy Głównej Policji w rozmowie z PAP zwrócił uwagę, że . - dodał. Jak wyjaśnił, "określenie powoli jest jednym ze stwierdzeń prawnie niedookreślonych, ale - zdaniem komentujących ustawę - jazda powoli, to jazda zbliżona do prędkości pieszego".
Są więc dwie zasady: na drogach dla rowerów i dla pieszych ci drudzy mają pierwszeństwo, a ci pierwsi jadą powoli.
A co z jazdą po chodnikach? Zgodnie z przepisami, jak podkreślił Kobryś, rowerzyści mogą z nich korzystać w określonych sytuacjach: po pierwsze, gdy szerokość chodnika jest nie mniejsza niż 2 metry, a po drugie - gdy prędkość pojazdów na jezdni jest określona jako większa niż 50 km/h. "Kiedy te dwa przypadki się nie sprawdzają, to jeszcze można wziąć pod uwagę niebezpieczne warunki pogodowe - wichurę, śnieżycę, ulewny deszcz" - dodał policjant.
"Innym grzechem rowerzystów jest też ich bezkompromisowe przeświadczenie o pierwszeństwie przejazdu i zupełna wiara w to, że jeśli już jadą drogą dla rowerów, to nie muszą uważać na nic innego" - powiedział Kobryś. Rowerzysta, który porusza się z prędkością 25 km/h, co nie jest trudne do osiągnięcia, pokonuje w sekundę 7 metrów. - zaznaczył. - podkreślił Kobryś.
- zaznaczył.
Na policję codziennie wpływają zgłoszenia o rowerzystach, którzy łamią przepisy, często dołączane są też filmiki. Problem w tym, że rowery nie mają rejestracji, więc policja najczęściej może interweniować tylko w razie bezpośredniej konfrontacji, gdyż po czasie w zasadzie nie może zidentyfikować rowerzysty. Jak poinformował Kobryś, jeżeli uczestnik ruchu składa zawiadomienie, to policja wierzy, że mówi prawdę. Za fałszywe zawiadomienie, którego konsekwencją jest skierowanie sprawy na drogę sądową, grozi nawet 5 tys. zł grzywny.
Rowerzystów dotyczą też ograniczenia prędkości: w strefie zamieszkania jest to maksymalnie 20 km/h; w obszarze zabudowanym, jeśli znaki nie stanowią inaczej - 50 km/h.
I tu pojawia sprawa rowerzystów aspirujących do uczestnictwa w profesjonalnych wyścigach kolarskich: w profesjonalnych ubraniach i na profesjonalnych rowerach, które mogą osiągać prędkość nawet 80 km/h. Takim użytkownikom jednośladów policjanci radzą, żeby wybierali drogi mało uczęszczane, zwłaszcza takie, na których nie ma nakazu jazdy drogą dla rowerów. Poza tym powinni być ubrani i oznaczeni tak, by można było ich zauważyć odpowiednio wcześniej - w kolorowe ubrania i odblaski. "Wymogi i rozporządzenia to jedno, ale bezpieczeństwo to drugie. Każdy przepis możemy uszczegółowić poprzez zdrowy rozsądek" - podkreślił Kobryś.
Rowerzyści, którzy się nie stosują do znaków i przepisów drogowych, mogą być ukarani 100-złotową grzywną. - zauważył Kobryś. - dodał.
Policjant z Biura Ruchu Drogowego KGP zapytany przez PAP o przepisy dotyczące pojazdów elektrycznych, np. elektrycznego roweru, hulajnogi lub deskorolki, zauważył, że - wyjaśnił Kobryś. - zaznaczył.
- powiedział Kobryś. - podkreślił policjant.
