Rewolucja na polskich autostradach. Rząd wprowadza "okno czasowe" dla ciężarówek

Nowe zasady wyprzedzania w pigułce – co musisz wiedzieć?

• Okno nocne: Ciężarówki będą mogły wyprzedzać na drogach szybkiego ruchu w godzinach 23:00 – 5:00.
• Kiedy zmiany? Nowe prawo ma wejść w życie w 2026 roku, po przejściu pełnej ścieżki ustawodawczej.
• Wysokie kary w dzień: Poza "oknem nocnym" nadal obowiązuje zakaz, a mandat wynosi 1000 zł (2000 zł w recydywie) i do 15 punktów karnych.
• 2-letni pilotaż: Ministerstwo zapowiedziało, że przez pierwsze dwa lata będzie monitorować wpływ zmian na bezpieczeństwo na autostradach i drogach ekspresowych.

Zmiany w zakazie wyprzedzania dla ciężarówek. Nowe prawo zaskoczy kierowców

Kierowcy będą musieli nauczyć się nowych przepisów. Nowelizacja prawa drogowego opracowana przez Ministerstwo Infrastruktury niesie prawdziwą rewolucję. Zmiana dotyczy zakazu wyprzedzania przez samochody ciężarowe, który przed dwoma laty wprowadził rząd PiS, chcąc położyć kres tzw. wyścigom słoni.

Obecne kierownictwo resortu infrastruktury planuje poluzować restrykcyjne przepisy. – Aktualnie finalizowane są prace nad zgłoszeniem projektu do Wykazu Prac Legislacyjnych Rady Ministrów – usłyszeliśmy w resorcie. Oznacza to, że po przejściu pełnej ścieżki w parlamencie, nowe zasady mogą wejść w życie już w 2026 roku. Czego dokładnie mają spodziewać się zmotoryzowani?

Wyprzedzanie tylko z zegarkiem w ręku. Znamy planowane godziny "okna czasowego"

Przypominamy, że od 1 lipca 2023 roku kierowców samochodów ciężarowych obowiązuje zakaz wyprzedzania na autostradach i drogach ekspresowych o wyłącznie dwóch pasach ruchu przeznaczonych dla danego kierunku. W myśl obowiązującego prawa zakaz dotyczy pojazdów kategorii N2 (o masie całkowitej od 3,5 do 12 ton) i N3 (o masie całkowitej powyżej 12 ton). Przepisy obejmują również zespoły pojazdów o długości ponad 7 m, w tym samochody osobowe z przyczepą spełniające te kryteria. Teraz resort zdecydował, że to restrykcyjne prawo należy złagodzić.

Najważniejszą zmianą jest wprowadzenie możliwości wyprzedzania w porze nocnej. Ministerstwo chce, aby kierowcy ciężarówek mogli wykonywać ten manewr w czasie mniejszego natężenia ruchu.

– Rozważane jest dopuszczenie możliwości wyprzedzania przez te pojazdy w godzinach nocnych 23:00–5:00 – powiedziała dziennik.pl Anna Szumańska, rzecznik prasowy resortu infrastruktury. – Zmiana ma dotyczyć art. 24 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Nowelizacja ma wyjść naprzeciw oczekiwaniom branży logistycznej, która wskazuje na konieczność uelastycznienia przepisów, wzorem innych krajów unijnych – wyjaśniła. Nie wszyscy jednak są z tego rozwiązania zadowoleni.

MSWiA ostrzega: To niebezpieczne

Pomysł wzbudził opór MSWiA. Resort uważa, że taka zmiana przyniesie więcej złego niż dobrego.

– Mimo zmniejszonego ruchu w nocy nadal istnieją zagrożenia wynikające z wyprzedzaniasię dużych samochodów ciężarowych na drogach o dużej prędkości dopuszczalnej. Podczas jazdy w warunkach nocnych prawidłowa ocena odległości i prędkości pojazdu nadjeżdżającego z tyłu, gdy kierujący za pomocą lusterek wstecznych może obserwować tylko światła tego pojazdu, jest znacznie utrudniona. To sprawia, że zagrożenie bezpieczeństwa, mimo mniejszego ruchu, nie jest mniejsze – wyjaśnia ministerstwo, któremu podlega policja.

Polska jak Niemcy? Resort odpowiada na krytykę

Ministerstwo Infrastruktury odpiera ten zarzut. Wskazuje, że regulacje obowiązujące w innych państwach członkowskich Unii Europejskiej w zakresie zakazu wyprzedzania przez samochody ciężarowe zawierają tego rodzaju ograniczenie, tj. w zależności od części doby, w tym w porze nocnej.

– Przykładem są wyłączenia zakazu wyprzedzania przez pojazdy ciężarowe w Niemczech, gdzie w zależności od landu są wyznaczone w ciągu dnia określone przedziały czasowe obowiązywania tego zakazu, co wiąże się z natężeniem ruchu w tych porach – wyjaśnia MI. Resort zapowiada przy tym, że przez pierwsze dwa lata będzie uważnie monitorować skutki wprowadzenia w Polsce nocnej "amnestii" dla kierowców.

Koniec zakazu wyprzedzania w nocy. 6 godzin wolności dla TIR-ów

Ze zmiany powinna ucieszyć się branża transportowa i logistyczna. Zakaz wyprzedzania przez samochody ciężarowe wprowadzony przed ponad 2 laty od początku spotkał się z falą krytyki tego środowiska.

Maciej Wroński, prezes Związku Pracodawców "Transport i Logistyka Polska" w rozmowie z dziennik.pl stwierdził wówczas:Zmiany zbliżone są do rozwiązań niemieckich, ale niestety są mniej elastyczne. W Niemczech zakaz wyprzedzania na autostradowych jezdniach posiadających jedynie dwa pasy ruchu wprowadzany jest za pomocą znaków drogowych. Tam, gdzie wprowadzenie takiego zakazu spowodowałoby więcej szkód niż korzyści, po prostu rezygnuje się z odpowiedniego oznakowania. W Polsce nie będzie to możliwe, gdyż resort planuje zmiany w prawie o ruchu drogowym. Tym samym nie będzie można dostosowywać organizacji ruchu do faktycznych potrzeb.

Jaki jest mandat za załamanie zakazu wyprzedzania?

Policja i Inspekcja Transportu Drogowego za pomocą dronów i nieoznakowanych radiowozów co chwilę kontroluje zachowanie kierowców ciężarówek. Kary za złamanie zakazu wyprzedzania przewiduje art. 92b Kodeksu wykroczeń. Czytamy w nim:

• Kto, prowadząc pojazd mechaniczny, nie stosuje się do zakazu wyprzedzania określonego ustawą lub znakiem drogowym,podlega karze grzywny nie niższej niż 1000 złotych.

Policjant dopisze do tego 8 punktów karnych. Warto również pamiętać, że naruszenie przez kierującego zakazu wyprzedzania określonego znakiem B-26 może zakończyć się wysoką karą. Kierowca dostanie mandat 1000 zł (lub 2000 zł w przypadku recydywy) oraz 15 punktów karnych. W takiej sytuacji już niewiele brakuje do utraty prawa jazdy za przekroczenie limitu 24 punktów karnych. Co w przypadku kierowcy zawodowego może oznaczać utratę pracy.

Wyjątki od zakazu wyprzedzania ciężarówek

Zakaz nie obowiązuje, gdy droga szybkiego ruchu ma co najmniej trzy pasy ruchu w jednym kierunku, przy czym wyprzedzanie powinno odbywać się drugim pasem od prawej strony. Ponadto zakaz nie obowiązuje, gdy poprzedzający pojazd ciężarowy porusza się z prędkością znacznie niższą od dopuszczalnej. Zakaz nie dotyczy również wyprzedzania pojazdów wykonujących prace porządkowe lub remontowe na drodze​​.

Kiedy zabrania się wyprzedzania? Co mówi prawo?

Manewr wyprzedzania zaliczany jest do najbardziej niebezpiecznych w ruchu drogowym. Lekceważąc przepisy możemy doprowadzić do wypadku. Policja przypomina, że:

1. Kierujący pojazdem jest obowiązany przed wyprzedzaniem upewnić się w szczególności czy:

• ma odpowiednią widoczność i dostateczne miejsce do wyprzedzania bez utrudnienia komukolwiek ruchu,
• kierujący, jadący za nim, nie rozpoczął manewru wyprzedzania,
• a poprzedzający go na tym samym pasie ruchu, nie zasygnalizował zamiaru wyprzedzania innego pojazdu, zmiany kierunku jazdy lub pasa.

2. Kierujący pojazdem jest obowiązany przy wyprzedzaniu zachować szczególną ostrożność, a zwłaszcza bezpieczny odstęp od wyprzedzającego pojazdu lub uczestnika ruchu.

3. Kierujący pojazdem jest obowiązany przy wyprzedzaniu przejeżdżać z lewej strony wyprzedzanego pojazdu.

4. Zabrania się wyprzedzania pojazdu silnikowego jadącego po jezdni:

• przy dojeżdżaniu do wierzchołka wzniesienia,
• na zakręcie oznaczonym znakami ostrzegawczymi,
• na skrzyżowaniu, z wyjątkiem skrzyżowania o ruchu okrężnym lub na którym ruch jest kierowany (tj. gdy jest sygnalizacja świetlna).

Jaka jest dopuszczalna prędkość na drogach szybkiego ruchu?

Przy okazji warto przypomnieć, że Prawo o ruchu drogowym jednoznacznie określa limity prędkości w zależności od typu drogi i rodzaju pojazdu. Dla motocykli, samochodów osobowych oraz dostawczych o masie całkowitej do 3,5 t to odpowiednio:

• do 140 km/h na autostradzie,
• do 120 km/h na dwujezdniowej drodze ekspresowej,
• do 100 km/h na jednojezdniowej drodze ekspresowej.

Dla pozostałych pojazdów (powyżej 3,5 t, w tym ciężarowych):

• do 80 km/h na autostradzie i drodze ekspresowej.

Dla autobusów spełniających dodatkowe warunki techniczne określone w rozporządzeniu o warunkach technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia:

• do 100 km/h - na autostradzie i drodze ekspresowej.