Obecność pasażera w samochodzie aż w ponad 10 proc. przypadków może być przyczyną dekoncentracji kierowcy (AAA Foundation for Traffic Safety). Rozpraszanie uwagi kierowcy czy wręcz namawianie go do ryzykownych manewrów w trakcie jazdy grozi tragicznymi skutkami. Problem ten dotyczy szczególnie młodych, niedoświadczonych i jednocześnie bardziej skłonnych do podejmowania ryzyka kierowców.
Pasażer uczestnikiem ruchu
Według ustawy Prawo o ruchu drogowym, pasażer w pojeździe znajdującym się na drodze, jest - podobnie jak kierujący pojazdem oraz pieszy - uczestnikiem ruchu drogowego. "Wpływ pasażera na zachowanie kierowcy i tym samym na bezpieczeństwo jazdy jest niebagatelny" - podkreśla Zbigniew Weseli, dyrektor Szkoły Jazdy Renault. "Określone zachowanie takiej osoby może determinować zarówno bezpieczny jak też niestety ryzykowny styl jazdy kierowcy. Warto podkreślić, że bycie pasażerem to niezwykle odpowiedzialna rola" - dodaje.
Kwestia płci
Znajomy jako pasażer może mieć bardziej negatywny wpływ na kierowcę podczas jazdy niż np. członek rodziny. Według badań, jeśli kierowca to kobieta, jest ona bardziej skłonna do podejmowania ryzykownych decyzji w obecności pasażera przeciwnej płci. Mężczyzna będący pasażerem kobiety częściej namawia ją do "grzechu", czyli niebezpiecznej jazdy niż dzieje się to w przypadku, gdy kierowcą jest mężczyzna, a pasażerem kobieta lub gdy kierowca i pasażer są kobietami (Monash University Accident Research Centre).
Może to wynikać z faktu, że mężczyźni uważają się za lepszych kierowców i z założenia nie doceniają kobiet w tej roli – mówi Zbigniew Weseli ze Szkoły Jazdy Renault.
Niebezpieczne zachowania
"Podczas jazdy nie wolno zachowywać się w sposób, który miałby choć na chwilę odwrócić uwagę kierowcy od tego, co dzieje się na drodze" - mówią trenerzy Szkoły Jazdy Renault. "Nie wolno więc podczas jazdy pokazywać kierowcy czegokolwiek, np. zdjęć lub budynków znajdujących się poza zasięgiem jego wzroku. Nie można też wydawać nagłych okrzyków, bo przestraszony kierowca może nagle niechcący wykonać jakiś bardzo niebezpieczny manewr" - dodają trenerzy.
Do zachowań pasażera mogących znacznie utrudniać jazdę kierowcy należy też "pomoc" polegająca na przytrzymaniu kierownicy, włączeniu wycieraczek czy operowaniu radiem poprzez przyciski umieszczone na kierownicy.
Niebezpieczne zachowania są szczególnie groźne w przypadku młodych osób - zarówno kierowców jak i pasażerów - które zazwyczaj nie zdają sobie sprawy z zagrożeń wynikających z nieprzemyślanych manewrów na drodze. Może się zdarzyć, że młody kierowca chcąc się popisać przed jadącymi z nim znajomymi podejmuje bardzo ryzykowne decyzje, narażając w ten sposób życie swoje i innych. Niedoświadczenie, brawura, przekonanie o własnej nieomylności i chęć sprawdzenia swoich umiejętności za wszelką cenę, często dodatkowo podsycane przez pasażerów, to mieszanka wybuchowa. Finał takich podróży zbyt często jest fatalny - ostrzegają trenerzy Szkoły Jazdy Renault.
Szczególnym rodzajem pasażerów są dzieci. Jeśli kierowca jedzie sam z dzieckiem, powinien zadbać o to, aby w zasięgu ręki miało ono zabawkę, którą może się zająć. Jeśli dziecko w trakcie jazdy zaczyna płakać, najlepiej stanąć w bezpiecznym miejscu i dopiero po uspokojeniu malucha wznowić podróż.
Jak być odpowiedzialnym pasażerem?
Odpowiedzialny pasażer to osoba, która nie dekoncentruje kierowcy, jednak gdy wymaga tego sytuacja, pomaga mu w podróży, np. czytając mapę. Bezpieczeństwo podróży zależy także od pasażera, dlatego powinien on zwracać uwagę kierowcy, jeśli ten jedzie niezgodnie z przepisami. Nigdy nie powinien też zgodzić się na jazdę z kierowcą, który jest pod wpływem alkoholu lub co do którego ma takie podejrzenia.
Bądź odpowiedzialnym pasażerem:
- nie nalegaj, aby w samochodzie słuchać głośno muzyki;
- nie pal w aucie jeżeli może to powodować dyskomfort kierowcy;
- nie zgadzaj się np. na przytrzymywanie kierownicy w trakcie jazdy;
- nie "zagaduj" kierowcy;
- nie pozwalaj, aby kierowca w trakcie jazdy korzystał z telefonu komórkowego bez zestawu głośnomówiącego;
- nie wykrzykuj nagle czegokolwiek, bo możesz przestraszyć kierowcę;
- nie doprowadzaj do kłótni z kierowcą w trakcie jazdy;
- nie namawiaj kierowcy do podejmowania jakichkolwiek manewrów, do których on sam ma wątpliwości;
- nie wsiadaj do samochodu z kierowcą, który jest pod wpływem alkoholu lub innych środków odurzających - za wszelką cenę staraj się przekonać również i jego do zmiany decyzji.
