Wyprzedzanie ciężarówek w nocy. Ministerstwo wycofuje się z planów
Miała być rewolucja i ukłon w stronę przewoźników, a skończyło się na utrzymaniu surowych restrykcji. Ministerstwo Infrastruktury zmieniło zdanie ws. złagodzenia zakazu wyprzedzania przez samochody ciężarowe. Przypomnijmy: przepisy te wprowadził jeszcze poprzedni rząd PiS w 2023 roku, by położyć kres tzw. wyścigom słoni.
Obecne kierownictwo resortu planowało wprowadzenie nocnego "okna czasowego". Ciężarówki miały zyskać możliwość wyprzedzania między 23:00 a 5:00, czyli w czasie najmniejszego natężenia ruchu. Prace nad nowelizacją były na finiszu, jednak amnestii dla TIR-ów nie będzie. Dlaczego?
Nie będzie "okna czasowego". MSWiA i Policja mówią: Nie
– Wprowadzenie możliwości wyprzedzania przez ciężarówki na drogach szybkiego ruchu w godz. 23:00-5:00 było rozważane przez MI na etapie wcześniejszych prac legislacyjnych – powiedziała dziennik.pl Anna Szumańska, rzecznik prasowy resortu infrastruktury. – Z uwagi na wątpliwości związane z tym rozwiązaniem, m.in. ze strony MSWiA i Policji, taki zapis nie znalazł się w nowelizacji kodeksu drogowego przyjętej pod koniec ubiegłego roku. Obecnie w MI nie są prowadzone prace w tym zakresie – wyjaśniła.
MSWiA oraz Policja argumentowały, że nocne wyprzedzanie przy ograniczonej widoczności paradoksalnie mogło zwiększyć liczbę groźnych zdarzeń. W efekcie kierowcy osobówek mogą odetchnąć – nocne "wyścigi słoni" nadal pozostają nielegalne.
Choć branża transportowa apeluje o większą elastyczność i wskazuje na wzorce z Niemiec, polski rząd pozostaje nieugięty. Na ten moment priorytetem pozostaje komfort i bezpieczeństwo kierowców aut osobowych.
Surowe kary bez zmian. Kogo dotyczy zakaz?
Przypominamy, że od 1 lipca 2023 roku kierowców samochodów ciężarowych obowiązuje zakaz wyprzedzania na autostradach i drogach ekspresowych o wyłącznie dwóch pasach ruchu przeznaczonych dla danego kierunku. W myśl obowiązującego prawa zakaz dotyczy pojazdów kategorii N2 (o masie całkowitej od 3,5 do 12 ton) i N3 (o masie całkowitej powyżej 12 ton). Przepisy obejmują również zespoły pojazdów o długości ponad 7 m, w tym samochody osobowe z przyczepą spełniające te kryteria.
Zakaz wyprzedzania przez samochody ciężarowe wprowadzony przed ponad 2 laty od początku spotkał się z falą krytyki tego środowiska. Maciej Wroński, prezes Związku Pracodawców "Transport i Logistyka Polska" w rozmowie z dziennik.pl stwierdził wówczas: Zmiany zbliżone są do rozwiązań niemieckich, ale niestety są mniej elastyczne. W Niemczech zakaz wyprzedzania na autostradowych jezdniach posiadających jedynie dwa pasy ruchu wprowadzany jest za pomocą znaków drogowych. Tam, gdzie wprowadzenie takiego zakazu spowodowałoby więcej szkód niż korzyści, po prostu rezygnuje się z odpowiedniego oznakowania. W Polsce nie będzie to możliwe, gdyż resort planuje zmiany w prawie o ruchu drogowym. Tym samym nie będzie można dostosowywać organizacji ruchu do faktycznych potrzeb.
Jaki jest mandat za załamanie zakazu wyprzedzania?
Policja i Inspekcja Transportu Drogowego za pomocą dronów i nieoznakowanych radiowozów co chwilę kontroluje zachowanie kierowców ciężarówek. Kary za złamanie zakazu wyprzedzania przewiduje art. 92b Kodeksu wykroczeń. Czytamy w nim:
- Kto, prowadząc pojazd mechaniczny, nie stosuje się do zakazu wyprzedzania określonego ustawą lub znakiem drogowym, podlega karze grzywny nie niższej niż 1000 złotych.
Policjant dopisze do tego 8 punktów karnych. Warto również pamiętać, że naruszenie przez kierującego zakazu wyprzedzania określonego znakiem B-26 może zakończyć się wysoką karą. Kierowca dostanie mandat 1000 zł (lub 2000 zł w przypadku recydywy) oraz 15 punktów karnych. W takiej sytuacji już niewiele brakuje do utraty prawa jazdy za przekroczenie limitu 24 punktów karnych. Co w przypadku kierowcy zawodowego może oznaczać utratę pracy.
Nowe zasady wyprzedzania w pigułce – co musisz wiedzieć?
- Okno nocne: Ciężarówki będą mogły wyprzedzać na drogach szybkiego ruchu w godzinach 23:00 – 5:00.
- Kiedy zmiany? Nowe prawo ma wejść w życie w 2026 roku, po przejściu pełnej ścieżki ustawodawczej.
- Wysokie kary w dzień: Poza "oknem nocnym" nadal obowiązuje zakaz, a mandat wynosi 1000 zł (2000 zł w recydywie) i do 15 punktów karnych.
- 2-letni pilotaż: Ministerstwo zapowiedziało, że przez pierwsze dwa lata będzie monitorować wpływ zmian na bezpieczeństwo na autostradach i drogach ekspresowych.
Wyjątki od zakazu wyprzedzania ciężarówek
Zakaz nie obowiązuje, gdy droga szybkiego ruchu ma co najmniej trzy pasy ruchu w jednym kierunku, przy czym wyprzedzanie powinno odbywać się drugim pasem od prawej strony. Ponadto zakaz nie obowiązuje, gdy poprzedzający pojazd ciężarowy porusza się z prędkością znacznie niższą od dopuszczalnej. Zakaz nie dotyczy również wyprzedzania pojazdów wykonujących prace porządkowe lub remontowe na drodze.
Kiedy zabrania się wyprzedzania? Co mówi prawo?
Manewr wyprzedzania zaliczany jest do najbardziej niebezpiecznych w ruchu drogowym. Lekceważąc przepisy możemy doprowadzić do wypadku. Policja przypomina, że:
1. Kierujący pojazdem jest obowiązany przed wyprzedzaniem upewnić się w szczególności czy:
- ma odpowiednią widoczność i dostateczne miejsce do wyprzedzania bez utrudnienia komukolwiek ruchu,
- kierujący, jadący za nim, nie rozpoczął manewru wyprzedzania,
- a poprzedzający go na tym samym pasie ruchu, nie zasygnalizował zamiaru wyprzedzania innego pojazdu, zmiany kierunku jazdy lub pasa.
2. Kierujący pojazdem jest obowiązany przy wyprzedzaniu zachować szczególną ostrożność, a zwłaszcza bezpieczny odstęp od wyprzedzającego pojazdu lub uczestnika ruchu.
3. Kierujący pojazdem jest obowiązany przy wyprzedzaniu przejeżdżać z lewej strony wyprzedzanego pojazdu.
4. Zabrania się wyprzedzania pojazdu silnikowego jadącego po jezdni:
- przy dojeżdżaniu do wierzchołka wzniesienia,
- na zakręcie oznaczonym znakami ostrzegawczymi,
- na skrzyżowaniu, z wyjątkiem skrzyżowania o ruchu okrężnym lub na którym ruch jest kierowany (tj. gdy jest sygnalizacja świetlna).
Jaka jest dopuszczalna prędkość na drogach szybkiego ruchu?
Przy okazji warto przypomnieć, że Prawo o ruchu drogowym jednoznacznie określa limity prędkości w zależności od typu drogi i rodzaju pojazdu. Dla motocykli, samochodów osobowych oraz dostawczych o masie całkowitej do 3,5 t to odpowiednio:
- do 140 km/h na autostradzie,
- do 120 km/h na dwujezdniowej drodze ekspresowej,
- do 100 km/h na jednojezdniowej drodze ekspresowej.
Dla pozostałych pojazdów (powyżej 3,5 t, w tym ciężarowych):
- do 80 km/h na autostradzie i drodze ekspresowej.
Dla autobusów spełniających dodatkowe warunki techniczne określone w rozporządzeniu o warunkach technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia:
- do 100 km/h - na autostradzie i drodze ekspresowej.
