PROBLEM Podatnik 1 czerwca 2010 r. rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej. Do wykonywania pracy zarobkowej kupił 1 czerwca 2010 r. samochód ciężarowy. Pojazd ma pięć foteli w dwóch rzędach siedzeń, za drugim rzędem jest fabrycznie zamontowana kratka, ale nie spełnia wymagań określonych w ustawie z 11 marca 2004 r. o VAT (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 z późn. zm.). Podatnik jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT. Samochód służy do wykonywania czynności opodatkowanych VAT. W dowodzie rejestracyjnym posiada adnotację: samochód ciężarowy. Jego dopuszczalna masa całkowita nie przekracza 3,5 t. Czy podatnikowi przysługuje pełne odliczenie podatku naliczonego od zakupionego paliwa do napędu samochodu?

ODPOWIEDŹ IZBY Do końca 2012 r. w przypadku nabycia samochodów osobowych oraz innych pojazdów samochodowych o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony kwotę podatku naliczonego stanowi 60 proc. kwoty podatku określonej w fakturze lub kwoty podatku należnego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów lub kwoty podatku należnego od dostawy towarów, dla której podatnikiem jest ich nabywca – nie więcej jednak niż 6 tys. zł.

Reguła ta nie dotyczy:

1) pojazdów samochodowych mających jeden rząd siedzeń, który oddzielony jest od części przeznaczonej do przewozu ładunków ścianą lub trwałą przegrodą, klasyfikowanych na podstawie przepisów prawa o ruchu drogowym do podrodzaju: wielozadaniowy, van;

2) pojazdów samochodowych mających więcej niż jeden rząd siedzeń, które oddzielone są od części przeznaczonej do przewozu ładunków ścianą lub trwałą przegrodą i u których długość części przeznaczonej do przewozu ładunków, mierzona po podłodze od najdalej wysuniętego punktu podłogi pozwalającego postawić pionową ścianę lub trwałą przegrodę między podłogą a sufitem do tylnej krawędzi podłogi, przekracza 50 proc. długości pojazdu; dla obliczenia proporcji, o której mowa w zdaniu poprzednim, długość pojazdu stanowi odległość między dolną krawędzią przedniej szyby pojazdu a tylną krawędzią podłogi części pojazdu przeznaczonej do przewozu ładunków, mierzona w linii poziomej wzdłuż pojazdu między dolną krawędzią przedniej szyby pojazdu a punktem wyprowadzonym w pionie od tylnej krawędzi podłogi części pojazdu przeznaczonej do przewozu ładunków;

3) pojazdów samochodowych, które mają otwartą część przeznaczoną do przewozu ładunków;

4) pojazdów samochodowych, które mają kabinę kierowcy i nadwozie przeznaczone do przewozu ładunków jako konstrukcyjnie oddzielne elementy pojazdu;

5) pojazdów samochodowych będących pojazdami specjalnymi w rozumieniu przepisów prawa o ruchu drogowym o przeznaczeniach wymienionych w załączniku do niniejszej ustawy;

6) pojazdów samochodowych konstrukcyjnie przeznaczonych do przewozu co najmniej 10 osób łącznie z kierowcą – jeżeli z dokumentów wydanych na podstawie przepisów prawa o ruchu drogowym wynika takie przeznaczenie;

7) przypadków, gdy przedmiotem działalności podatnika jest:

a. odprzedaż tych samochodów (pojazdów) lub

b. oddanie w odpłatne używanie tych samochodów (pojazdów) na podstawie umowy najmu, dzierżawy, leasingu lub innych umów o podobnym charakterze i te samochody (pojazdy) są przez podatnika przeznaczone wyłącznie do wykorzystania na te cele przez okres nie krótszy niż sześć miesięcy.

Spełnienie wymagań dla tych wyłączonych z ograniczenia pojazdów samochodowych stwierdza się na podstawie dodatkowego badania technicznego przeprowadzonego przez okręgową stację kontroli pojazdów, potwierdzonego zaświadczeniem wydanym przez tę stację, oraz dowodu rejestracyjnego pojazdu, zawierającego właściwą adnotację o spełnieniu tych wymagań.

Od 1 stycznia 2011 r. do 31 grudnia 2012 r. ograniczenie w zakresie odliczania podatku naliczonego przy nabyciu paliw silnikowych, oleju napędowego oraz gazu dotyczy:

samochodów osobowych oraz

niektórych pojazdów samochodowych o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony (w tym tzw. samochodów z kratką), z wyjątkiem pojazdów samochodowych objętych od 1 stycznia 2011 r. pełnym odliczeniem podatku (tzn. z wyjątkiem pojazdów samochodowych, do których zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy nowelizującej nie stosuje się ograniczenia w odliczeniu podatku).

Tym samym to ograniczenie w odliczaniu dotyczy również nabycia paliwa do napędu pojazdów samochodowych o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony (w tym samochodów z kratką). Bez znaczenia przy tym pozostaje data nabycia samochodu.

W okresie od 1 stycznia 2011 r. do 31 grudnia 2012 r. nie przysługuje podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu paliwa, oleju napędowego oraz gazu wykorzystywanego do napędu przedmiotowego samochodu, który nie spełnia wymogów, określonych w art. 3 ust. 2 ustawy z 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy o transporcie drogowym (Dz.U. nr 247, poz. 1652).

Interpretacja indywidualna dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 2 lutego 2012 r. (nr ILPP2/443-1575/11-2/MN).

KOMENTARZ EKSPERTA

Odnosząc się do braku prawa do odliczenia w związku z brakiem dodatkowego badania technicznego, nie można przyznać racji organowi. Przepisy ani nie wprowadzają wymogu przeprowadzenia dodatkowego badania, ani nie uzależniają prawa do odliczenia od posiadania zaświadczenia. Na podstawie zaświadczenia ustala się tylko fakt spełnienia przesłanek. Jest to więc tylko przepis wskazujący zasady ustalenia, czy samochód spełnia określone warunki. Oznacza to, że również zakwestionowanie spełniania tych warunków wymaga badania i zaświadczenia, nie można bowiem stwierdzić ich spełniania lub nie na innej podstawie. Jeśli organ chciałby nam zakwestionować odliczenie VAT, musi samodzielnie uzyskać takie zaświadczenie na swój koszt, jeśli my go nie posiadamy. Należy pamiętać, że ograniczenie odliczenia jest wyjątkiem i nie może być interpretowane rozszerzająco, jeśli ustawodawca nie zobowiązał do jego posiadania i nie uzależnił prawa do odliczenia od posiadania takiego zaświadczenia – to nie może to wpływać na prawo do odliczenia. Dodatkowo uzależnienie odliczenia od spełnienia warunków formalnych naruszałoby zasady prawa europejskiego.