Nowe przepisy o obowiązkowych ubezpieczeniach OC właścicieli pojazdów (Dz.U. 2011, nr 205, poz. 1210) pozwalają obliczać kwotę zwrotu składki za niewykorzystany okres ubezpieczenia. Zasady obliczeń wynikaj z regulacji zawartych w kodeksie cywilnym, które obowiązują w stosunku do innych ubezpieczeń. Są one bardziej korzystne dla klientów niż obowiązujące do tej pory, zgodnie z którymi otrzymywali oni zwrot za każdy pełny miesiąc ochrony. Teraz, w przypadku rozwiązania ubezpieczenia, zwrot składki za niewykorzystany okres będzie musiał nastąpić niezwłocznie, nie później niż w terminie 14 dni od dnia wypowiedzenia umowy, odstąpienia od niej lub od dnia przekazania ubezpieczycielowi wiadomości o rozwiązaniu umowy przed upływem okresu, na który została zawarta, z innych przyczyn niż wypowiedzenie lub odstąpienie.

Wysokość składki

Wchodząca jutro w życie nowela ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych OC dla właścicieli pojazdów usuwa regulacje, które do tej pory ograniczały prawo uzyskania zwrotu składki z powodu szkody spowodowanej w okresie poprzedzającym rozwiązanie umowy. Klient może liczyć na zwrot składki niezależnie od tego, czy na podstawie ubezpieczenia zostało wypłacone odszkodowanie, czy też nie. Dotychczasowe przepisy uniemożliwiały zwrot składki w tego rodzaju sytuacji.

– Należy mieć na uwadze, że składka ubezpieczeniowa to nie tylko cena za ubezpieczenie. Jest to przede wszystkim podstawowe źródło kapitału niezbędnego do zapewnienia ochrony ubezpieczeniowej wszystkim klientom. Ubezpieczyciel określając wysokość składki bierze pod uwagę nie tylko poziom ryzyka, lecz także wysokość spodziewanych odszkodowań, które przyjdzie mu wypłacić. Szacunki te są oparte na analizie całego, rocznego okresu ochrony. Dlatego nowe przepisy mogą w przyszłości doprowadzić do podwyżki stawek ubezpieczeniowych w celu zbilansowania portfela – wskazuje Mariusz Kozłowski, dyrektor produktu, aktuariatu i likwidacji szkód w Proama.

Rekalkulacja i zawiadomienia

Ustawodawca zabezpieczył interesy ubezpieczycieli w sytuacji, gdy właściciele pojazdów podadzą niezgodne z prawdą informacje, niezbędne do ustalenia wysokości składki i określenia prawdopodobieństwa wystąpienia wypadku. Zatajenie okoliczności istotnych dla ustalania wysokości składki ubezpieczenia OC daje ubezpieczycielowi prawo do podwyższenia wynegocjowanej składki w trakcie trwania umowy – obecnie jest to możliwe wyłącznie przy ewentualnej szkodzie. Nowe przepisy zostały w tym względzie dostosowane do norm kodeksu cywilnego, który zawiera ogólne regulacje ubezpieczeń dobrowolnych. Dodatkowo przy zastosowaniu efektywnego modelu współpracy pomiędzy poszczególnymi zakładami ubezpieczeń oraz Ubezpieczeniowym Funduszem Gwarancyjnym ubezpieczyciele dostają do ręki narzędzie, które pozwoli im niwelować negatywne skutki tego rodzaju nadużyć.

Nowe przepisy uchylają obowiązujący obecnie tryb składania zawiadomień i oświadczeń dotyczących ubezpieczenia. Od jutra oświadczenie o wypowiedzeniu ubezpieczenia obowiązkowego oraz powiadomienie ubezpieczyciela o fakcie przeniesienia prawa własności pojazdu będą musiały być składane w formie pisemnej. Pozostałe informacje mogą być przekazywane ubezpieczycielowi w inny sposób, np. w formie e-maila bądź powiadomienia telefonicznego. To znacznie uprości i przyśpieszy proces obsługi klienta ze strony ubezpieczyciela. Może też mieć realny wpływ na obniżenie kosztów administracyjnych ubezpieczyciela.

Zaostrzenie kar

Od jutra umowa ubezpieczenia w żaden sposób nie będzie mogła obejmować okresu przed jej podpisaniem. Inne przepisy nowej ustawy dotyczą m.in. możliwości rozwiązania umowy OC w przypadku rejestracji pojazdu poza granicami Polski oraz odpowiedzialności Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego za roszczenia osób uprawnionych w przypadku upadłości ubezpieczyciela. Od początku 2012 r. obowiązuje też zmieniony sposób naliczania opłaty karnej nakładanej na właścicieli pojazdów bez ważnego ubezpieczenia OC. Jej wysokość jest obecnie uzależniona od minimalnego wynagrodzenia za pracę w Polsce, a nie, jak poprzednio, aktualnego kursu euro.

Drastyczny wzrost sankcji jest przewidziany dla posiadaczy ciągników, które od teraz będą traktowane jak samochody ciężarowe. Dlatego kara za nieubezpieczenie ciągnika wzrasta z obecnych 400 zł do 4,5 tys. zł.

– Szacuje się, że ok. 200 tys. właścicieli aut nie ma obowiązkowego ubezpieczenia OC. Zaostrzenie kar może doprowadzić do zmniejszenia tej liczby. Blisko 6 tys. wypadków rocznie powodują pojazdy nieubezpieczone. Ma to realny wpływ na poziom składek płaconych przez osoby nabywające obowiązkowe ubezpieczenie OC. Ograniczenie tego rodzaju nadużyć może korzystnie wpłynąć na wszystkich uczestników rynku ubezpieczeń – informuje Mariusz Kozłowski.

Informacje dla ubezpieczyciela

Przy zakupie pojazdu używanego umowa ubezpieczenia zawarta przez zbywcę pozostawała w mocy, jeśli nowy właściciel nie wypowiedział jej w ciągu 30 dni. Dodatkowo jeśli w tym samym czasie zawarł on umowę z innym ubezpieczycielem, był zobowiązany do opłaty składek z obydwu umów. Brak wypowiedzenia ubezpieczenia najpóźniej na dzień przed końcem jego obowiązywania skutkował automatycznym wznowieniem ochrony na kolejny rok. Nowe przepisy przewidują, że w sytuacji zbycia auta w trakcie trwania umowy ubezpieczenia do jej wygaśnięcia dochodzi po upływie okresu, na który została zawarta. Po sprzedaży pojazdu jego ochrona pozostaje w mocy wyłącznie do końca okresu ważności ubezpieczenia, ale nowy właściciel może je kontynuować.

Należy pamiętać, że sprzedający pojazd jest zobowiązany przekazać ubezpieczycielowi dane nabywcy w ciągu 14 dni. Do momentu spełnienia tego obowiązku sprzedający i kupujący solidarnie odpowiadają za opłatę należnej składki. Ubezpieczyciel natomiast, w przypadku niewypowiedzenia umowy przez nowego właściciela, ma dalej prawo dokonać rekalkulacji składki, biorąc pod uwagę nowe okoliczności.

Dodatkowe obowiązki ustawodawca nakłada też na ubezpieczyciela – zobowiązuje go do przesyłania ubezpieczonemu, na 14 dni przed końcem okresu ochrony, informacji o przedłużeniu umowy na kolejne 12 miesięcy i ostrzeżenia o skutkach braku złożenia wypowiedzenia umowy w terminie. Jeśli ubezpieczony zamierza zmienić ubezpieczyciela, powinien wypowiedzieć obowiązującą umowę najpóźniej w dniu poprzedzającym koniec okresu, na jaki umowa ta została zawarta. Jeżeli umowa zostanie przedłużona na kolejne 12 miesięcy, ubezpieczyciel powinien potwierdzić to pisemnie w terminie 14 dni od daty jej wznowienia. Do tej pory zazwyczaj agenci i brokerzy informowali ubezpieczonych o kończącym się okresie ochrony.