Już po raz trzeci, w ramach międzynarodowego Programu Oceny Ryzyka na Drogach EuroRAP, naukowcy z Politechniki Gdańskiej wraz z ekspertami Polskiego Związku Motorowego i Fundacji Rozwoju Inżynierii Lądowej opracowali mapę ryzyka na drogach krajowych w Polsce. 

Z mapy ryzyka indywidualnego na drogach krajowych w Polsce w latach 2007-2009 wynika, że:

- 50 proc. długości dróg krajowych, to "czarne odcinki" o najwyższym poziomie ryzyka,
- 61 proc. wszystkich wypadków z ofiarami śmiertelnymi i ciężko rannymi na drogach krajowych ma miejsce na "czarnych odcinkach",

- tylko 9 proc. długości dróg krajowych spełnia kryteria bardzo małego i małego ryzyka przyjęte przez EuroRAP dla podstawowej sieci dróg; są to odcinki autostrad oraz dwujezdniowych dróg ekspresowych,
- 80 proc. długości dróg krajowych, to "czarne i czerwone odcinki", na których należy podjąć niezbędne działania zmierzające do obniżenia poziomu ryzyka co najmniej o 2 klasy.

Gdzie jest największy przyrost ryzyka? - czytaj dalej>>>


Największy przyrost ryzyka (o cztery klasy) zanotowano odcinku DK68 (Opatów - Wyszmontów), o trzy klasy na odcinku DK24 (Wadowice - Sucha Beskidzka) oraz o dwie klasy na odcinkach: DK58 (Strzelno - Radziejów), DK48 (Olsztyn - Olsztynek) i DK12 (Sieradz - Łask).

Mapa prezentuje poziomy ryzyka bycia ofiarą śmiertelną lub ciężko ranną w wypadku drogowym na sieci dróg krajowych w Polsce. Ryzyko przedstawiono za pomocą pięciostopniowej skali: kolor zielony oznacza najniższą klasę ryzyka (najwyższy poziom bezpieczeństwa), a kolor czarny najwyższą klasę ryzyka (najniższy poziom bezpieczeństwa).

Ryzyko indywidualne dotyczy każdego użytkownika dróg i mierzone jest częstotliwością wypadków z ofiarami śmiertelnymi i ciężko rannymi na każdym odcinku drogi w stosunku do liczby pojazdów, które przejeżdżają przez ten odcinek. 

Mapę ryzyka indywidualnego opracowano w oparciu o policyjne dane statystyczne.

W badanym okresie 3 lat (2007-2009) na drogach krajowych w Polsce miało miejsce 11 856 wypadków z ofiarami śmiertelnymi lub ciężko rannymi, w których łącznie zginęło 5314 osób, 10 401 osób odniosło ciężkie obrażenia ciała, a wiele z nich pozostaje kalekami. Koszty materialne i społeczne tych wypadków wyniosły ponad 10 mld zł/3 lata.

Polskie drogi - gdzie jest najgorzej? - czytaj dalej>>>


Największymi zagrożeniami powodującymi tak wysokie ryzyko są wypadki związane z: najechaniem na pieszego, najechaniem na rowerzystę, zderzeniami czołowymi, zderzeniami bocznymi, wypadnięciem z drogi oraz nadmierną prędkością.

Z porównania zmiany klas ryzyka indywidualnego na sieci dróg krajowych dla dwóch okresów 2005-2007 i 2007-2009 wynika, że:
- na 67 proc. długości dróg krajowych nie nastąpiły istotne zmiany ryzyka,
- na 24 proc. długości dróg nastąpił spadek ryzyka o jedną lub więcej klas,
- na 9 proc. długości dróg nastąpił wzrost ryzyka o jedną lub więcej klas.

W ramach programu EuroRAP, oprócz mapy ogólnej ryzyka indywidualnego, opracowano również mapy ryzyka indywidualnego w podziale na najczęstsze przyczyny wypadków jak m.in.: najechanie na pieszego, nadmierna prędkość, zderzenie czołowe czy wypadnięcie z drogi oraz regionalne mapy ryzyka dla województwa pomorskiego i warmińsko-mazurskiego.

Za odcinki krytyczne uznano te fragmenty sieci dróg, które zarówno na mapie ryzyka indywidualnego jak i społecznego zostały zakwalifikowane jako odcinki o największym ryzyku, czyli "odcinki czarne".

Na podstawie przeprowadzonej analizy na drogach krajowych w latach 2007–2009 zidentyfikowano 29 odcinków krytycznych. Odcinki krytyczne charakteryzują się największym natężeniem ruchu, lokalizacją w pobliżu dużych aglomeracji miejskich i głównych skrzyżowań w sieci drogowej, a także niskimi standardami bezpieczeństwa.

Odcinki krytyczne stanowią zaledwie 3 proc. długości sieci dróg krajowych w Polsce, a mimo to liczba wypadków z ofiarami śmiertelnymi i ciężko rannymi na tych odcinkach wynosi 10 proc. wszystkich wypadków tego typu na drogach krajowych Polsce.

Zidentyfikowane odcinki krytyczne charakteryzują się częstym występowaniem szczególnie niebezpiecznych rodzajów wypadków, takich jak: wypadki z pieszymi (28 odcinków), zderzenia boczne (26 odcinków), nadmierna prędkość (21 odcinków).

Polskie drogi - gdzie są w Europie? - czytaj dalej>>>


Porównanie odcinków krytycznych w trzech analizowanych okresach (2005-2007; 2006-2008 i 2007-2009) wskazuje, że w ostatnim (2007-2009) ich liczba zmniejszyła się z 44 do 29. Niepokojące jest jednak, że aż 20 odcinków pozostawało krytycznymi we wszystkich trzech okresach analizy, tj. w latach 2005-2009.

Szczególne nagromadzenie takich odcinków występuje na drogach dojazdowych do Lublina, Krakowa, Wrocławia, Warszawy i Bielsko-Białej.Wyniki prac polskiego zespołu zostały włączone do Europejskiego Atlasu Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego, który wyraźnie obrazuje różnice w poziomie bezpieczeństwa na drogach 16 państw europejskich dzięki zastosowaniu idei prostych i jednolitych standardów

Porównanie poziomu bezpieczeństwa polskich dróg krajowych z innymi krajami wskazuje, że ryzyko bycia ofiarą śmiertelną na drogach krajowych Polsce jest czterokrotnie większe niż na drogach krajowych w Niemczech i Wielkiej Brytanii, a na autostradach aż sześciokrotnie większe.

Na podstawie analizy liczby wypadków drogowych stan bezpieczeństwa na polskich drogach można porównać do sytuacji panującej w Szwecji, Holandii czy Wielkiej Brytanii we wczesnych latach 70-tych!

"Ryzyko nieakceptowalne" na drogach Unii Europejskiej ("czarne i czerwone odcinki"), występuje w Polsce aż na 80 proc. długości dróg krajowych, podczas gdy w Austrii i w Holandii występuje tylko na 1 proc. długości dróg krajowych, natomiast w Szwecji nie występuje.