Większość społeczeństwa dzieli się na dwie grupy – tych, dla których największy problem stanowią fotoradary i punkty karne, oraz tych, którzy chcieliby już mieć taki problem. Im na razie sen z powiek spędzają nowe wymagania dotyczące uzyskiwania uprawnień do prowadzenia pojazdów.

Co nowego na egzaminie

Za sprawą nowej ustawy o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2011 r. nr 30, poz. 115 ze zm.) zmieniły się zasady ubiegania się o prawo jazdy. Kwestią najbardziej elektryzującą przyszłych kierowców jest nowa forma egzaminu teoretycznego, trudniejsza niż dotychczas. Potwierdzają to zresztą statystki zdawalności, które po 19 stycznia, od kiedy obowiązuje nowa ustawa, poleciały na łeb i szyję (w pierwszych dniach w stolicy z egzaminem poradziły sobie tylko dwie osoby na 68 zdających, w Rzeszowie 6 proc., a w Łodzi 16 proc.). Zdaniem pomysłodawców nowej formy egzaminu, lepiej sprawdza on przygotowanie do zmierzenia się z rzeczywistymi sytuacjami na drodze. Teoretycznie osoba posiadająca już prawo jazdy powinna bez problemu poradzić sobie z nowym testem. W praktyce okazało się to jednak za trudne nawet dla dyrektora zielonogórskiego Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego.

Główną przyczyną problemów jest zwiększona liczba pytań egzaminacyjnych, na które kandydaci na kierowców muszą odpowiedzieć w takim samym czasie (25 minut).

Do tej pory podczas testu na prawo jazdy najpopularniejszej kategorii B komputer losował 18 pytań z puli 500. Aby zdać egzamin, można było zrobić maksymalnie dwa błędy. Teraz komputer losuje 32 pytania z puli 3000. Odpada więc możliwość nauczenia się pytań na pamięć. 20 pytań dotyczy zagadnień z wiedzy podstawowej, a więc wspólnych dla kierowców wszystkich kategorii praw jazdy. Pozostałe 12 stanowią pytania szczegółowe, charakterystyczne dla konkretnej kategorii.

Nowością jest gradacja punktacji: w zależności od znaczenia zagadnienia dla bezpieczeństwa ruchu drogowego za poprawną odpowiedź można uzyskać 1, 2 lub 3 punkty. Po jej zaznaczeniu nie ma już jednak możliwości powrotu do pytań wcześniejszych i poprawienia odpowiedzi.

Pytania poprzedzone są filmami symulującymi ruch drogowy. Na przykład po dojeździe do skrzyżowania czy przejazdu kolejowego obraz się zatrzymuje, a na ekranie pojawia się pytanie: np. czy można teraz skręcić w lewo albo czy pierwszeństwo ma samochód jadący z lewej strony. Osoba egzaminowana ma 20 sekund na przeczytanie pytania i 15 sekund na odpowiedź. Odpowiadając na wszystkie pytania prawidłowo, będzie można uzyskać 74 punkty, ale do pozytywnego zaliczenia egzaminu wystarczy ich 68.

Egzamin praktyczny teoretycznie zmienił się nieznacznie. Różnica dotyczy egzaminów dla kierowców jednośladów. Na placu manewrowym osoba egzaminowana musi wykonać szybki slalom pomiędzy pachołkami, na minimum drugim lub trzecim biegu, przy prędkości minimalnej 30 km/h. Kolejnym novum jest ominięcie przeszkody z lewej lub prawej strony przy prędkości jazdy minimum 50 km/h.

Nowe kategorie

Pojawiła się też nowa kategoria prawa jazdy AM, która zastąpiła wysłużoną kartę motorowerową. Prawo jazdy tej kategorii uprawnia do kierowania motorowerem (pojazd dwu- lub trójkołowy zaopatrzony w silnik spalinowy o pojemności skokowej nieprzekraczającej 50 cm3 lub w silnik elektryczny o mocy nie większej niż 4 kW, którego konstrukcja ogranicza prędkość jazdy do 45 km/h) oraz czterokołowcem lekkim (pojazd, którego masa własna nie przekracza 350 kg i konstrukcja ogranicza prędkość jazdy do 45 km/h – a więc głównie quady).

W przeciwieństwie do karty motorowerowej, którą można było zdobyć w wieku 13 lat, prawo jazdy kategorii AM można uzyskać w wieku 14 lat. Aby je zdobyć, trzeba ukończyć kurs w ośrodku szkolenia kierowców, a następnie zdać egzamin państwowy w wojewódzkim ośrodku ruchu drogowego.

Kolejną nową – pośrednią kategorię prawa jazdy pomiędzy istniejącymi już kategoriami A1 i A – jest kategoria A2. Dokument tej kategorii uprawnia do prowadzenia motocykli o mocy nieprzekraczającej 35 kW i stosunku mocy do masy nieprzekraczającym 0,2 kW/kg. Aby uzyskać prawo jazdy kat. A2, trzeba mieć skończone 18 lat, lub przynajmniej dwa lata dysponować prawem jazdy kategorii A1.

Podniesiono także z 18 do 24 lat minimalny wiek potrzebny do uzyskania bezpośredniego dostępu do prawa jazdy kategorii A. Z tego powodu wprowadzono przepisy przejściowe. Osoby pomiędzy 18. a 24. rokiem życia, które ukończyły szkolenie w zakresie prawa jazdy kategorii A, mogą przystąpić do egzaminu w zakresie prawa jazdy kategorii A2, a następnie bez konieczności ukończenia dodatkowego szkolenia mogą po dwóch latach przystąpić do egzaminu w zakresie prawa jazdy kategorii A. W przypadku osób, które zdały część teoretyczną egzaminu w zakresie prawa jazdy kategorii A, ta część egzaminu zostanie uznana jako równoważna części teoretycznej egzaminu w zakresie prawa jazdy kategorii A2.

Także chętni do uzyskania prawa jazdy kategorii C oraz D będą musieli poczekać dłużej. Dla kategorii C podniesiono minimalny wiek z 18 do 21 lat, natomiast o prawo jazdy kategorii D można się ubiegać w wieku 24 lat, a nie – jak do niedawna – 21 lat.